636
คู่
มื
อหลั
กสู
ตรความปลอดภั
ยของผู้
ป่
วยขององค์
การอนามั
ยโลก: ฉบั
บสหวิ
ชาชี
พ (ฉบั
บภาษาไทย) เล่
ม 5
ยา การบริ
หารยา การแนะน�
ำ การติ
ดตาม และการใช้
การสั่
งยา
ใบสั่
งยาเป็
นค�
ำสั่
งเพื่
อที่
จะได้
รั
บยาเฉพาะ กฎหมายในหลายๆ
ประเทศก�
ำหนดให้
ผู
้
สั่
งยามี
ความรั
บผิ
ดชอบในการรั
กษาแก่
ผู
้
ป่
วย และ
ติ
ดตามความปลอดภั
ยและประสิ
ทธิ
ภาพของยา การสั่
งยาหนึ่
งๆ นั้
น
บุ
คลากรผู้
สั่
งต้
องตั
ดสิ
นว่
าจ่
ายยาอะไร ให้
ใช้
อย่
างไร ท�
ำบั
นทึ
กการใช้
ยาลง
ในแฟ้
มประวั
ติ
ผู้
ป่
วย และการสั่
งยา บุ
คลากรผู้
สั่
งยาควรยึ
ดหลั
กการปฏิ
บั
ติ
อย่
างมี
หลั
กฐานเชิ
งประจั
กษ์
เพื่
อสั่
งยาให้
ถู
กรายการที่
จะให้
ผู
้
ป่
วยถู
กคน
นอกจากนี
้
ยั
งต้
องพิ
จารณาถึ
งความต้
องการ มู
ลค่
า และเศรษฐานะของ
ผู้
ป่
วย ในบางสถานบริ
การอาจมี
ทรั
พยากรจ�
ำกั
ด และมี
ข้
อจ�
ำกั
ดที่
จะให้
ยา
ตั
วใดได้
หรื
อไม่
ได้
แก่
ผู้
ป่
วย
ความคลาดเคลื่
อนที่
พบมั
กจะเกี่
ยวข้
องกั
บการขาดประสบการณ์
ของ
บุ
คลากร และการขาดความรู
้
เรื่
องยา การไม่
ท�
ำตามแนวปฏิ
บั
ติ
หรื
อปั
จจั
ยอื่
น
เช่
น เหนื่
อย หรื
อหลงลื
มไปชั่
วขณะ
นอกจากยาที่
แพทย์
สั่
งแล้
ว ผู
้
บริ
โภคก็
สามารถเลื
อกสั่
งยาให้
กั
บตั
ว
เอง ด้
วยการซื้
อยาจากร้
านขายยามาใช้
เอง บางครั้
งยานี้
ท�
ำให้
เกิ
ดเหตุ
การณ์
ที่
ไม่
พึ
งประสงค์
โดยเฉพาะอย่
างยิ่
ง เมื่
อใช้
ร่
วมกั
บยาอื่
น ผู้
บริ
โภคควรที่
จะ
ได้
รั
บค�
ำแนะน�
ำจากเภสั
ชกรเสมอ เมื่
อใช้
ยาที่
ซื้
อเองร่
วมกั
บยาที่
แพทย์
สั่
ง
ความคลาดเคลื่
อนทางยา
ความคลาดเคลื่
อนทางยามี
ผลท�
ำให้
• เกิ
ดเหตุ
การณ์
ที่
ไม่
พึ
งประสงค์
และผู้
ป่
วยได้
รั
บอั
นตราย
• เกิ
ดสถานการณ์
หวุ
ดหวิ
ดและท�
ำให้
ผู้
ป่
วยเกื
อบได้
รั
บอั
นตราย
• ไม่
มี
ทั้
งอั
นตราย และโอกาสที่
จะได้
รั
บอั
นตราย
ความคลาดเคลื่
อนทางยาเป็
นสาเหตุ
ที่
พบได้
บ่
อยของอั
นตราย
ต่
อผู
้
ป่
วยที่
ป้
องกั
นได้
สถาบั
นทางการแพทย์
ประมาณการว่
าในประเทศ
สหรั
ฐอเมริ
กามี
ความคลาดเคลื่
อนทางยาเกิ
ดขึ้
นหนึ่
งครั้
งต่
อผู
้
ป่
วยที่
รั
กษา
ในโรงพยาบาลต่
อวั
น [3] โดยเป็
นเหตุ
การณ์
ที่
ไม่
พึ
งประสงค์
ทางยาที่
ป้
องกั
น